Được biết đến với tên gọi căn bệnh thế kỷ. HIV vẫn là mối lo ngại và là kẻ thù của rất nhiều người. Bởi lẽ, hiện nay trên thế giới vẫn chưa tìm được loại thuốc đặc trị để điều trị tận gốc căn bệnh này. Chính vì vậy, người nào đang mắc căn bệnh này nhưng cố tình lây truyền cho người khác đó là hành vi vi phạm pháp luật. Lần đầu tiên được quy định tại Bộ luật Hình sự 1999 sửa đổi bổ sung 2009. Với sự phát triển của thủ tục lập pháp ở nước ta, tại Bộ luật Hình sự hiện hành cụ thể Điều 148 đã quy định chi tiểt mức hình phạt cho tội danh này. Qua bài viết này đội ngũ chuyên viên, Luật sư của văn phòng Luật sư Thủ Đô xin phân tích, bình luận để làm rõ cấu thành tội phạm của tội lây truyền HIV cho người khác cũng như mức hình phạt của tội này dưới góc nhìn của Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017.

 – Thứ nhất, về mặt khách quan của tội lây truyền HIV cho người khác:

+ Người phạm tội có hành vi quan hệ tình dục khi biết mình nhiễm HIV (mà nạn nhân không biết)

+ Người phạm tội có hành vi dùng kim tiêm tác động vào cơ thể của nạn nhân để truyền máu nhiễm virut HIV…

+ Người bị lây truyền HIV bị nhiễm HIV thì người phạm tội mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lây truyền HIV, nếu người phạm tội đã thực hiện hành vi lây truyền HIV cho người khác nhưng nạn nhân lại không bị nhiễm HIV thì nói chung không nên truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội.

+ Hậu quả nạn nhân bị nhiễm HIV là hậu quả bắt buộc và đây là cấu thành tội phạm vật chất. Hành vi lây truyền HIV phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hậu quả nạn nhân bị nhiễm HIV.

+ Trường hợp nạn nhân đã biết về tình trạng nhiễm HIV của người bị HIV và tự nguyện quan hệ tình dục thì người lây truyền HIV sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự bởi trường hợp này không được xem là lỗi của người phạm tội mà là sự tự nguyện của nạn nhân.

+ Hiện nay Bộ luật Hình sựchỉ quy định biết rõ và tự nguyện quan hệ tình dục, bởi vậy nếu biết rõ mà lây truyền qua các hình thức khác như tiêm, chích…thì không được xem là căn cứ miễn trừ trách nhiệm hình sự cho người thực hiện hành vi.

– Thứ hai, về mặt chủ quan của tội lây truyền HIV cho người khác:

Người thực hiện hành vi lây truyền HIV cho người khác là do cố ý, tức là nhận thức rõ hành vi của mình là hành vi trái pháp luật , thấy trước được hậu quả của của hành vi lây truyền và mong muốn cho hậu quả xảy ra.

– Thứ ba, về chủ thể của tội lây truyền HIV cho người khác:

Chủ thể của tội phạm là con người cụ thể thực hiện hành vi phạm tội, theo quy định của Luật Hình sự họ phải chịu trách nhiệm về hành vi đó.Chủ thể của tội phạm này phải là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đủ độ tuổi theo quy định của pháp luật Hình sự. Người phạm tội có thể là người có năng lực trách nhiệm hình sự và từ đủ 16 tuổi trở lên.

Chủ thể của tội phạm này có thể nói là chủ thể đặc biệt, tức là chỉ những người bị nhiếm HIV mới có thể phạm tội này. Người bị nhiễm HIV là người đã bị vi rút HIV xâm nhập vào cơ thể và được các cơ quan Y tế xét nghiệm và kết luận đã bị nhiễm HIV.

– Thứ tư, về khách thể của tội lây truyền HIV cho người khác:

+ Hành vi phạm tội nêu trên xâm phạm đến sức khoẻ của người khác.

Về hình phạt của tội lây truyền HIV cho người khác tại Điều 148 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 quy định như sau:

– Một là, người nào biết mình bị nhiễm HIV mà cố ý lây truyền HIV cho người khác, trừ trường hợp nạn nhân đã biết về tình trạng nhiễm HIV của người bị HIV và tự nguyện quan hệ tình dục, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm.

– Hai là, phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

+ Đối với 02 người trở lên;

+ Đối với người dưới 18 tuổi;

+ Đối với phụ nữ mà biết là có thai;

+ Đối với thầy thuốc hoặc nhân viên y tế trực tiếp chữa bệnh cho mình;

+ Đối với người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.

Văn phòng Luật sư Thủ Đô chuyên cung cấp các dịch vụ pháp lý về vấn đề Hôn nhân và gia đình, Doanh nghiệp, Đất đai, Hình sự… Hãy gọi cho Văn phòng Luật sư Thủ Đô theo hotline: 19006197 để được tư vấn và giải đáp thắc mắc của bạn!